Μάκης Παπαγεωργίου

Από τις Εκδόσεις Εν πλω κυκλοφορεί το βιβλίο του Μάκη Παπαγεωργίου «Παιδί και Internet», το πρώτο στη νέα σειρά «Παιδί και Μέσα Επικοινωνίας» και το μοναδικό επίκαιρο βιβλίο της ελληνικής αγοράς για το ζήτημα αυτό. Στόχος του βιβλίου είναι να προσφέρει με σύντομο και περιεκτικό τρόπο στους γονείς, στους εκπαιδευτικούς και γενικά σε όσους ασχολούνται με την ανατροφή των παιδιών, όλα όσα πρέπει να γνωρίζουν, ώστε τα παιδιά τους να αναπτύξουν μια δημιουργική και ασφαλή σχέση με το διαδίκτυο. Ο συγγραφέας μίλησε στον Αλέξανδρο Καραβάνη.

Το Internet κυριαρχεί ολοένα και περισσότερο στην καθημερινή ζωή του σύγχρονου ανθρώπου. Τί είναι για σας αυτό το νέο μέσο επικοινωνίας;

Το Internet, ή διαδίκτυο στη γλώσσα μας, είναι η μεγαλύτερη τεχνολογική επανάσταση του 20ού αιώνα. Έγινε το μέσο, που επέτρεψε τη διάχυση της πληροφορίας, της ενημέρωσης, της γνώσης και της ψυχαγωγίας σε όλο τον κόσμο, προσφέροντας την ισότιμη και άμεση πρόσβαση όλων των ανθρώπων στο συσσωρευμένο πλούτο του. Παράλληλα, μετέβαλε την επικοινωνία σε μια ανοικτή, άμεση και αμφίδρομη σχέση. Είναι ουσιαστικά το μεγαλύτερο παράθυρο στον πλανήτη μας! Ταυτόχρονα, είναι ένα καταπληκτικό εργαλείο για τον άνθρωπο του 21ου αιώνα. Όσα ανακαλύπτει καθημερινά ο χρήστης του διαδικτύου στο μαγικό ταξίδι του στο εικονικό σύμπαν, τόσο περισσότερο εντυπωσιάζεται από τους νέους ορίζοντες, που ξανοίγονται διάπλατα μπροστά στα μάτια του. Η συνεχής τεχνολογική εξέλιξη του διαδικτύου αποκαλύπτει ολοένα περισσότερες δυνατότητες και προοπτικές στο σύγχρονο άνθρωπο, που έλκεται ακόμη πιο πολύ από αυτό το μοναδικό δημιούργημά του.

Τα παιδιά και γενικότερα οι νεαρές ηλικίες φαίνεται να θέλγονται ιδιαίτερα από το διαδίκτυο. Τι τα έλκει περισσότερο σ’ αυτό;

Εκτιμώ ότι η εύκολη πρόσβαση στην πανανθρώπινη γνώση, η άμεση επικοινωνία και γνωριμία με άλλους ανθρώπους, οι πολλαπλές εφαρμογές για την ικανοποίηση κάθε ανάγκης της καθημερινής ζωής, και η δυνατότητα σύνδεσης όλο το 24ωρο είναι μερικά μόνο από όσα χαρακτηριστικά του διαδικτύου θέλγουν τους χρήστες του και ιδίως τους νέους. Ειλικρινά, ας αναλογιστούμε πόσο διαφορετική ήταν η ζωή μας πριν μόλις 10 ή 20 χρόνια. Πώς ξαφνικά βρεθήκαμε να ταξιδεύουμε στον απέραντο κόσμο του διαδικτύου και να απολαμβάνουμε όσα απλόχερα μάς προσφέρει. Σκεφτείτε πόσο χρόνο χρειαζόταν μέχρι πριν λίγο καιρό ο άνθρωπος, για να ερευνήσει ένα ζήτημα, που τον απασχολούσε. Και πάλι, όσο χρόνο και να αφιέρωνε, ποτέ δεν θα μπορούσε να προσεγγίσει τον πλούτο της γνώσης και της πληροφορίας, που διατίθεται σήμερα στο διαδίκτυο. Σκεφτείτε πόσος χρόνος ήταν αναγκαίος για την ανταλλαγή απόψεων και την αναμονή απαντήσεων. Πόσος χρόνος χρειαζόταν για συναντήσεις, που απαιτούσαν μετακινήσεις και κόστος. Σκεφτείτε πόσο διαθέσιμο χρόνο προσέθεσε στη μέρα μας η εκρηκτική εξάπλωση του διαδικτύου.

Κίνδυνοι υπάρχουν σ’ αυτό το μαγικό κόσμο;

Βεβαίως, και μάλιστα πολλοί κίνδυνοι, συχνά άγνωστοι στους γονείς και τους εκπαιδευτικούς, που έχουν την ευθύνη της αγωγής και της παιδείας των παιδιών. Αυτό το μέσο, που μας φέρνει γρήγορα κοντά σε πράγματα τόσο μακρινά, μπορεί ταυτόχρονα να μας απομακρύνει από τους συνανθρώπους μας. Ξέρετε, δεν είναι δύσκολο η σχέση μας με την οθόνη του ηλεκτρονικού υπολογιστή μας να υποκαταστήσει την άπειρη αξία της ζεστής άμεσης επικοινωνίας με το πρόσωπο του διπλανού μας. Επιπλέον, ένα τέτοιο εργαλείο στα χέρια ενός ανυποψίαστου παιδιού μπορεί να αποβεί καταστροφικό. Αυτή η σχέση του παιδιού με το διαδίκτυο αφορά όλους μας, αφορά την κοινωνία μας. Είναι κοινή υποχρέωσή μας να προσφέρουμε στα παιδιά μας την υπεύθυνη παιδεία, για να αντλούν από το διαδίκτυο τον πλούτο του και να αποφεύγουν με ασφάλεια τις σκοτεινές γωνιές του. Γιατί, δυστυχώς, δεν είναι λίγα τα παιδιά, στα οποία το διαδίκτυο έχει κόψει μέχρι σήμερα το νήμα της σωματικής και ψυχικής ακεραιότητας και ισορροπίας. Παιδιά, τα οποία ανεκπαίδευτα και απροστάτευτα, γίνονται βορά στις ορέξεις του οποιουδήποτε ηλεκτρονικού λύκου, που κατορθώνει να κρατά καλά κρυμμένη την πραγματική του ταυτότητα.

Έχουν συνειδητοποιήσει οι γονείς και οι εκπαιδευτικοί τους κινδύνους, που παραμονεύουν τα παιδιά τους στο Internet;

Δυστυχώς στη χώρα μας ούτε οι γονείς, ούτε οι εκπαιδευτικοί, ούτε και τα παιδιά εκπαιδεύονται στο Internet, αλλά μαθαίνουν εμπειρικά στην πράξη αυτή τη νέα τεχνολογία, με ό,τι αυτό συνεπάγεται σε κινδύνους. Ιδιαίτερα οι γονείς δείχνουν να αδιαφορούν σε μεγάλο βαθμό για τη σχέση των παιδιών τους με το διαδίκτυο, επειδή ακριβώς δεν γνωρίζουν τίποτα ή ξέρουν λίγα γι’ αυτό. Σύμφωνα με έρευνα του Ελληνικού Κέντρου Ασφαλούς Διαδικτύου, 9 στους 10 γονείς θέλουν περισσότερη ενημέρωση για το διαδίκτυο, 3 στους 4 δεν κάθονται ποτέ δίπλα στα παιδιά τους, όταν αυτά βρίσκονται στο διαδίκτυο, και μόλις 1 στους 12 θέτει στα παιδιά του κανόνες χρήσεως του διαδικτύου. Επιπλέον, οι Έλληνες γονείς δεν έχουν συναίσθηση των κινδύνων, που σίγουρα θα αντιμετωπίσουν τα παιδιά στα διαδικτυακά ταξίδια τους. Οι 7 στους 8 γονείς δεν πιστεύουν ότι τα παιδιά τους θα συναντήσουν επιβλαβές περιεχόμενο στο διαδίκτυο, οι 3 στους 4 αφήνουν τα παιδιά τους να συζητούν με οποιονδήποτε στο διαδίκτυο, μόλις ο 1 στους 9 χρησιμοποιεί φίλτρο προστασίας στον ηλεκτρονικό υπολογιστή του σπιτιού, και ο 1 στους 2 δεν ξέρει πού να καταγγείλει παράνομο περιεχόμενο του διαδικτύου.

Δεν είναι λίγοι οι γονείς που βλέπουν με επιφύλαξη, ή, ακόμη περισσότερο, φοβούνται τις επικίνδυνες όψεις του διαδικτύου και θα έβλεπαν ως μια καλή λύση να κρατήσουν μακριά τα παιδιά τους από αυτό. Συμφωνείτε με αυτή την άποψη;

Όχι, δεν πρέπει οι γονείς, οι εκπαιδευτικοί και γενικά όσοι ασχολούνται με τα παιδιά να ενστερνιστούν τη βολική αλλά ανεύθυνη άποψη ότι το διαδίκτυο είναι ο κακός δαίμονας του καιρού μας και ότι η οποιαδήποτε ενασχόληση μαζί του δημιουργεί εθισμό, χωρίς να μπουν στον κόπο να γνωρίσουν αυτό το νέο μέσο, πριν το καταδικάσουν και το απορρίψουν. Δεν τους επιτρέπεται να καταστήσουν τα παιδιά τους τούς ψηφιακά αναλφάβητους του 21ου αιώνα! Το διαδίκτυο είναι ένα χρήσιμο και απαραίτητο μέσο επικοινωνίας, γνώσης και ψυχαγωγίας. Είναι δική μας ευθύνη να οικοδομήσουμε μια σωστή, υγιή, ωφέλιμη και ευχάριστη σχέση των παιδιών μας με αυτό, αφού πρώτα εμείς γνωρίσουμε τα πλεονεκτήματά του και κυρίως τους κρυφούς και άγνωστους κινδύνους, που απειλούν την ασφάλεια των παιδιών μας. Αυτός είναι και ο στόχος του βιβλίου μου. Δεν είναι ένα επιστημονικό εγχειρίδιο για το διαδίκτυο. Θα έλεγα ότι πρόκειται για ένα μεγάλο ρεπορτάζ με βασικές πληροφορίες, οδηγίες και συμβουλές, ώστε τα παιδιά μας να αποκτήσουν μια σωστή και ασφαλή σχέση με το διαδίκτυο.

Πείτε μας δυο λόγια για το βιβλίο. Πρόσεξα ότι, παρά το μικρό και εύχρηστο μέγεθός του, πραγματεύεστε πολλά θέματα.

Πράγματι, μέσα στις 180 σελίδες του και σε φιλικό στον αναγνώστη σχήμα, το βιβλίο παρουσιάζει όλες τις χρήσιμες πληροφορίες για το Internet, ενημερώνει για τους κινδύνους που υπάρχουν σ’ αυτό και προσφέρει τις απαραίτητες συμβουλές, ώστε με την ενεργό παρέμβαση γονέων και εκπαιδευτικών να αποφευχθούν ο εθισμός και οι αρνητικές επιδράσεις του στα παιδιά. Ιδιαίτερο βάρος δίνεται στην επιρροή του διαδικτύου στον χαρακτήρα, την παιδεία, την προσωπική ζωή, τις διαπροσωπικές σχέσεις και τη σεξουαλικότητα των παιδιών, ενώ περιγράφονται οι κίνδυνοι από τη βία, το έγκλημα, την πορνογραφία, την παιδοφιλία και το τζόγο, που εύκολα μπορούν να συναντήσουν τα παιδιά. Επίσης, παρουσιάζονται ενδιαφέροντα στοιχεία για τα κοινωνικά δίκτυα (social networks), τα δωμάτια συζητήσεων (chatrooms) και τα ιστολόγια (blogs). Κλείνοντας, το βιβλίο εστιάζει την προσοχή του στο διογκούμενο φαινόμενο του διαδικτυακού εθισμού και δίνει βασικές κατευθύνσεις για μια ασφαλή πλοήγηση των παιδιών στο Internet.